Dervishi që luante shah

Përshkrimi

Libri i Uralit nuk mjaftohet me sipërfaqësoren. Ashtu siç shprehet edhe vetë autori, “piktura nuk thellohet nga ngjyrosja, por nga gërmimi”. Përmes faqeve të kësaj vepre, lexuesi do të zbulojë se portretet e Konfucit, Rabia Adevijes, Hallaxh Mansurit apo Dekartit, nuk janë thjesht figura historike, por pasqyra të shpirtit universal nëpër të cilat ne shohim konturet e vetvetes sonë, të fshehura dhe të pafshehura. Kjo vepër është, në thelb, një udhëtim gnostik - një kërkim për njohjen direkte, për ma'rife'tit, që kalon kufijtë e doktrinës së thatë për të arritur në përvojën e drejtpërdrejtë të Qenies.

Analiza që i bën autori këtyre figurave mbart një frekuencë të lartë sufike dhe filozofike, duke krijuar një dialog të rrallë ndërmjet traditave të ndryshme të dijes së brendshme.

Ky libër simbolizon lojën e madhe të ekzistencës, ku lëvizjet nuk bëhen mbi një fushë bardhezi, por mbi kvadratet e ndërlikuara të zemrës njerëzore. Loja e shahut është metaforë e përsosur për luftën midis lirisë dhe determinizmit, midis vullnetit njerëzor dhe dispozitës hyjnore. Është një lojë ku mbreti (egoja, identiteti i rremë) dhe dervishi (shpirti i lirë, vetja e vërtetë) shpesh ndërrojnë vendet; ku ushtari i vogël (dëshirat tona të papërsosura) mund të shndërrohet në vezir me një prekje të hirit hyjnor; dhe ku vetë mbreti i botëve të brendshme dridhet përpara madhështisë së shpirtit që e ka thyer zinxhirin e vetëgjykimit. Kjo lojë nuk ka fitues dhe humbës sipas kuptimit konvencional - fitore është vetëm humbja e vetes në Oqeanin e Të Qenurit.